Słownik laseroterapii i kosmetologii estetycznej — 60+ terminów A–Z

Terminy A–D

Pierwsza grupa terminów obejmuje podstawy biologii włosa, fizjologię skóry i najczęstsze nazwy laserów. Większość z nich pada na każdej konsultacji — warto je rozumieć.

Aleksandryt (laser aleksandrytowy)

Laser o długości fali 755 nm, najczęściej stosowany w depilacji u osób z jasnym fototypem skóry i ciemnym włosem. Działa szybciej niż laser diodowy, ale jest mniej bezpieczny dla ciemniejszych skór.

Anagen

Aktywna faza wzrostu włosa, w której cebulka jest połączona z brodawką naczyniową i wypełniona melaniną. Jedyna faza, w której laser może skutecznie zniszczyć włos. Trwa od 2 miesięcy (twarz) do kilku lat (głowa). Więcej o tym: cykl wzrostu włosa a depilacja laserowa.

Atrofia (skóry)

Zanik tkanki — ścieńczenie skóry. Może być skutkiem starzenia, długotrwałego stosowania steroidów lub niektórych chorób. W kontekście kosmetologii: obszary z atrofią wymagają delikatniejszego podejścia (mezoterapia regenerująca, ostrożność z laserami ablacyjnymi).

Blizna

Zmiana strukturalna powstała w procesie gojenia po uszkodzeniu skóry właściwej. Może być normotroficzna (płaska), atroficzna (zagłębiona) lub przerostowa/keloidowa (uniesiona). Leczenie laserowe (frakcyjny, naczyniowy) znacząco poprawia wygląd blizn.

Bikini (depilacja)

Strefa intymna w depilacji laserowej. Wyróżnia się bikini klasyczne (linia trójkąta majtek), francuskie (pas wewnątrz) i całkowite (głębokie, wszystkie włosy). Każdy wariant ma osobny cennik i wymaga konsultacji.

Couperose

Trwałe rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych na skórze (najczęściej twarzy), nadające jej zaróżowiony, „popękany" wygląd. Często mylone z rosacea. Leczenie: laser KTP, IPL lub Nd:YAG.

Cykl wzrostu włosa

Sekwencja faz, przez którą przechodzi każdy mieszek włosowy: anagen (wzrost), katagen (zwijanie się) i telogen (sen). W każdej chwili tylko 20–30% włosów na danej strefie jest w fazie anagen — dlatego depilacja wymaga serii zabiegów.

Cellulit

Zmiany w strukturze tkanki podskórnej, dające efekt „skórki pomarańczy". Występuje głównie u kobiet. Skuteczne metody: endermologia LPG, kriolipoliza, fala radiowa, mezoterapia antycellulitowa.

Dermapen

Urządzenie do mikronakłuwania skóry (mikroigłowanie), pobudzające produkcję kolagenu. Stosowany przy bliznach potrądzikowych, rozstępach, drobnych zmarszczkach i utracie jędrności.

Depilacja laserowa

Metoda trwałej redukcji owłosienia przy użyciu lasera, którego światło jest pochłaniane przez melaninę we włosie. Najczęściej używany jest laser diodowy 800–810 nm. Wymaga serii 6–10 sesji w określonych odstępach.

Diodowy laser

Laser o długości fali 800–810 nm, standard w nowoczesnej depilacji laserowej. Działa skutecznie na większość fototypów skóry, z systemami chłodzenia minimalizującymi dyskomfort. Standard w BodyMed Group.

Terminy E–H

Druga grupa to przede wszystkim zmiany skórne (przebarwienia, naczynka, owłosienie) i pojęcia związane z modelowaniem sylwetki.

Efelidy (piegi)

Drobne, jasnobrązowe plamy na skórze, najczęściej na twarzy i dekolcie. Mają podłoże genetyczne i zaostrzają się pod wpływem słońca. Można je rozjaśniać laserem pikosekundowym lub IPL, ale wracają wraz z ekspozycją na UV.

Endermologia

Technika masażu mechanicznego przy użyciu rolek i ssania (najpopularniejszy aparat: LPG). Skuteczna w redukcji cellulitu, modelowaniu sylwetki, drenażu limfatycznym i regeneracji blizn.

Faza wzrostu włosa

Patrz: anagen. To moment, w którym włos jest aktywny biologicznie i wrażliwy na laser.

Frakcyjny laser

Laser, który nie traktuje całej powierzchni skóry, tylko emituje wiązkę w postaci tysięcy mikroskopijnych punktów (mikrokolumn). Skóra wokół pozostaje nienaruszona, co skraca regenerację. Stosowany przy bliznach, rozstępach, fotostarzeniu.

Fototyp (skala Fitzpatricka)

Klasyfikacja skóry w zależności od jej reakcji na słońce — od I (bardzo jasna, zawsze się pali, nigdy nie opala) do VI (bardzo ciemna, nigdy się nie pali). Dobór lasera i parametrów zawsze zaczyna się od oceny fototypu.

Hemoglobina

Czerwony barwnik krwi przenoszący tlen. W kontekście laseroterapii: chromofor pochłaniający światło lasera naczyniowego (KTP 532 nm, Nd:YAG 1064 nm). Dzięki niemu lasery „widzą" rozszerzone naczynia i mogą je zamknąć.

Hirsutyzm

Nadmierne owłosienie u kobiet w typowo męskich strefach (twarz, klatka piersiowa, plecy, brzuch). Często sygnał zaburzeń hormonalnych (PCOS, insulinooporność). Depilacja laserowa jest skuteczna, ale wymaga dłuższych serii i pracy z endokrynologiem.

Terminy I–L

Trzecia grupa — różne typy laserów, najbardziej mylone, oraz fundamentalne pojęcia związane z technologią.

IPL (Intense Pulsed Light)

Technologia światła pulsacyjnego — emituje szerokie spektrum długości fal (a nie jedną, jak laser). Skuteczna przy depilacji włosów grubych, ale mniej precyzyjna i bezpieczna niż laser. Często mylone z laserem — to dwie różne technologie.

Keloidy

Przerośnięte blizny, które wykraczają poza pierwotny obszar uszkodzenia skóry. Mają tendencję do nawrotu. Stosowanie laserów (w tym do depilacji) wymaga ostrożności u osób z predyspozycją do keloidów.

Kriolipoliza

Metoda redukcji tkanki tłuszczowej przez kontrolowane zamrażanie. Komórki tłuszczowe (adipocyty) są wrażliwe na zimno — niskie temperatury powodują ich apoptozę. Stosowana m.in. w nowoczesnych systemach typu CoolTech.

KTP (laser KTP)

Laser o długości fali 532 nm (światło zielone), pochłaniany przez hemoglobinę i melaninę. Stosowany do zamykania powierzchniowych naczynek, leczenia rumienia i drobnych przebarwień.

Laser

Skrót od „Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation" — urządzenie emitujące spójną wiązkę światła o jednej, ściśle określonej długości fali. W kosmetologii rozróżniamy lasery ablacyjne (uszkadzają skórę) i nieablacyjne (działają w głębi, nie naruszając naskórka).

Lentigines (plamy soczewicowate)

Brązowe plamy posłoneczne, najczęściej na dłoniach, twarzy i dekolcie, pojawiające się z wiekiem. Skutecznie rozjaśniane laserem pikosekundowym, Nd:YAG QSwitched i IPL.

LPG (Endermologia)

Marka i jednocześnie nazwa rodzajowa najpopularniejszych aparatów do endermologii. Patrz: endermologia.

Terminy M–O

Środek alfabetu — przede wszystkim pojęcia związane z melaniną, przebarwieniami i dwa kluczowe lasery.

Melanina

Naturalny barwnik skóry i włosów, produkowany przez melanocyty. To główny chromofor pochłaniający światło laserów depilacyjnych. Im więcej melaniny we włosie, tym skuteczniejszy laser. Im więcej w skórze, tym większa ostrożność z parametrami.

Melasma (ostuda)

Symetryczne, brązowe przebarwienia na twarzy (czoło, policzki, górna warga), związane z czynnikami hormonalnymi i słońcem. Trudna w leczeniu — wymaga połączenia terapii laserowej (delikatnej), depigmentacji i ścisłej fotoprotekcji. Częsta u kobiet w ciąży i przyjmujących antykoncepcję.

Mezoterapia

Metoda iniekcji substancji aktywnych (kwas hialuronowy, witaminy, peptydy) bezpośrednio w skórę właściwą. Stosowana w celu rewitalizacji, nawilżenia, wzmocnienia jędrności. Wariant: mezoterapia igłowa i bezigłowa.

Nd:YAG (laser neodymowo-yagowy)

Laser o długości fali 1064 nm, pochłaniany głównie przez hemoglobinę i (mniej) melaninę. Działa głęboko, dlatego bezpieczny dla ciemniejszych fototypów. Stosowany do zamykania naczyń, depilacji u osób o ciemnej skórze, rumienia, melasmy.

Naczynka (telangiektazje)

Rozszerzone, widoczne drobne naczynia krwionośne na skórze — najczęściej twarzy i nóg. Leczenie: laser KTP, Nd:YAG, IPL — w zależności od głębokości i koloru naczynia.

Okulary ochronne

Specjalne okulary blokujące długość fali emitowaną przez konkretny laser. Standard BHP: pacjent i operator muszą nosić okulary przez całą sesję — światło lasera może uszkodzić siatkówkę nawet bez bezpośredniego trafienia.

Terminy P–S

Pojęcia związane z hormonami, pielęgnacją, najnowszą technologią pikosekundową i fotoprotekcją.

PCOS (zespół policystycznych jajników)

Zaburzenie hormonalne u kobiet, często skutkujące hirsutyzmem, trądzikiem, problemami z cyklem. Pacjentki z PCOS mogą potrzebować dłuższych serii depilacji laserowej i regularnych podtrzymujących sesji. Sprawdź też przeciwwskazania do depilacji laserowej.

Peeling

Złuszczanie powierzchownych warstw naskórka. Może być mechaniczny (drobinki), chemiczny (kwasy: AHA, BHA, TCA) lub enzymatyczny. Przed depilacją laserową: tak (3–4 dni przed). Po depilacji: nie — przez 7–14 dni.

Pigment

Ogólne określenie barwnika skóry — najczęściej melanina, ale też barwniki tatuaży, makijażu permanentnego. Wszystkie pigmenty pochłaniają światło lasera — dlatego tatuaże i PMU zawsze osłaniamy podczas depilacji.

Picosekundowy laser

Najnowsza generacja laserów emitujących impulsy w pikosekundach (bilionowych częściach sekundy). Skuteczny w usuwaniu tatuaży, głębokich przebarwień (lentigines, ostuda) i odmładzaniu skóry. Krótszy czas regeneracji niż starsze lasery.

Rumień (erytem)

Zaróżowienie lub zaczerwienienie skóry. Może być przejściowe (np. po depilacji laserowej — kilka godzin) lub stałe (couperose, rosacea). Trwały rumień leczy się laserami naczyniowymi.

Rosacea (trądzik różowaty)

Przewlekła choroba zapalna skóry twarzy, objawiająca się rumieniem, naczynkami, czasem grudkami. Leczenie laserowe (KTP, Nd:YAG) zmniejsza rumień, ale wymaga współpracy z dermatologiem.

Skleroterapia

Metoda usuwania żylaków i naczynek przez wstrzyknięcie środka obkurczającego naczynie. Wykonywana przez lekarzy flebologów. Często łączona z laseroterapią naczyniową.

SPF

Sun Protection Factor — wskaźnik ochrony przed promieniowaniem UVB. SPF 50 oznacza filtr blokujący ok. 98% UVB. Po laseroterapii i depilacji: SPF 50 codziennie przez 2–4 tygodnie, niezależnie od pogody.

Terminy T–Z

Ostatnia grupa — fazy końcowe cyklu włosa, lasery i pojęcia ochronne.

Telogen

Faza spoczynku włosa — cebulka „śpi", oczekując na wypadnięcie i wzrost nowego włosa. Laser jest w tej fazie nieskuteczny, bo cebulka praktycznie nie zawiera melaniny.

Telangiektazje

Medyczna nazwa naczynek — trwale rozszerzonych drobnych naczyń krwionośnych widocznych pod skórą. Patrz: naczynka.

Ultradźwięki (USG estetyczne)

Technologia wykorzystująca fale dźwiękowe wysokiej częstotliwości — w kosmetologii estetycznej do liftingu (HIFU), redukcji tłuszczu, lepszego wnikania substancji aktywnych (sonoforeza).

UV (promieniowanie ultrafioletowe)

Promieniowanie odpowiedzialne za opaleniznę, fotostarzenie i zwiększone ryzyko nowotworów skóry. Po zabiegach laserowych i depilacji — ścisła ochrona przed UV (SPF 50, unikanie słońca przez 2–4 tygodnie).

Włos terminalny vs meszkowy

Włos terminalny to gruby, ciemny, dorosły włos (np. brwi, broda, owłosienie łonowe) — laser działa na niego skutecznie. Włos meszkowy to delikatny, jasny włoskowłos pokrywający większość ciała — laser zwykle nie reaguje na niego.

Zmiana skórna

Zbiorcze określenie dowolnej nieprawidłowości w obrębie skóry — pieprzyka, znamienia, brodawki, plamy, włókniaka. Każda zmiana w strefie zabiegowej zostaje zaklejona przed sesją laserową, a podejrzane wymagają oceny dermatologa ZANIM laser zostanie użyty.